"Okudum, Kabul Ediyorum" Dediğiniz Siteler Verilerinize Ne Yapıyor? ToS;DR!

SİTE ADI VE BAĞLANTILAR:

• Site Adı: Terms of Service; Didn't Read (ToS;DR)

  Sponsorlu

• Resmî URL: https://tosdr.org/ (Türkçe dil desteği mevcuttur)

• Köken / Hizmet Dili: Avrupa / Uluslararası (Hugo Roy tarafından başlatılan kâr amacı gütmeyen açık haklar girişimi) / Türkçe dahil çoklu dil desteği

• Hakkında ve Gizlilik Politikası: https://tosdr.org/about ve https://docs.tosdr.org/site-policy/tosdr-terms/tosdr.org-privacy-policy

• Dürüst olalım: Yeni bir sosyal medya uygulamasına, yapay zekâ aracına, bulut servisine ya da alışveriş sitesine üye olurken karşımıza çıkan 40 sayfalık "Kullanım Koşulları (Terms of Service)" ve "Gizlilik Politikası" metinlerini kimse baştan sona okumaz; hemen "Okudum, kabul ediyorum" kutucuğunu işaretleyip geçeriz. Ancak o küçük harfli satırların arasında bazen "Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakkı bize geçer", "Özel mesajlarınızı yapay zekâ eğitimi için okuyabiliriz" veya "Hesabınızı silseniz bile verilerinizi saklarız" gibi korkutucu maddeler gizlidir! İşte adını "Kullanım Koşulları; Okumadım" (Terms of Service; Didn't Read) cümlesinden alan ToS;DR (tosdr.org), bu 40 sayfalık hukuk metinlerini sizin yerinize okuyup A'dan E'ye karne notu veriyor!

  Tıpkı beyaz eşyaların üzerindeki A'dan E'ye enerji sınıfı etiketleri gibi; ToS;DR'de bir sitenin veya uygulamanın adını (örneğin Instagram, WhatsApp, TikTok, Spotify, DuckDuckGo, Proton, ChatGPT, Steam vb.) arattığınızda:

  • A Sınıfı (Çok İyi) ile E Sınıfı (Çok Kötü / Gizlilik Riski Yüksek) arasında aldığı notu görüyorsunuz,

  • Sözleşmedeki lehinize olan maddeleri Yeşil (+), aleyhinize olan tehlikeli maddeleri ise Kırmızı (-) ve Turuncu (!) başlıklarla tek bakışta okuyorsunuz!

• ADIM ADIM KULLANIM:

  1. Tarayıcınızdan https://tosdr.org/ adresine girin (Üst menüdeki dil seçeneğinden Türkçe'yi seçebilirsiniz).

  2. Ekranın ortasındaki arama kutusuna, kullandığınız veya yeni üye olmayı düşündüğünüz popüler bir web sitesinin ya da uygulamanın adını yazın.

  3. Sonuç kartının sağ üst köşesindeki Derece (Grade A, B, C, D veya E) harfine bakın.

  4. Kartın altındaki maddeleri inceleyin: Kırmızı renkli "Thumbs Down" (Olumsuz) maddeler o sitenin verilerinizi üçüncü taraflara satıp satmadığını, özel mesajlarınızı tarayıp taramadığını veya yapay zekâ eğitiminde kullanıp kullanmadığını tek cümleyle açıklar.

  5. Merak ettiğiniz bir maddenin üzerine tıklayarak o özetin, şirketin resmi sözleşmesinin tam olarak hangi paragrafından (kanıt metninden) alındığını görün; isterseniz ücretsiz tarayıcı eklentisini kurarak girdiğiniz her sitenin notunu adres çubuğunda otomatik görün.

• GEREKSİNİMLER VE SINIRLAR: Üyelik, şifre veya ücret gerekmez. Küresel ölçekte en çok kullanılan binlerce web servisini, sosyal medya ağını ve yazılımı kapsar; Türkiye'ye özgü küçük yerel siteler henüz gönüllü incelemesine girmemiş olabilir.

• GİZLİLİK VE GÜVENLİK: Resmî gizlilik politikasına (docs.tosdr.org) göre ToS;DR hiçbir reklam veya kullanıcı takip teknolojisi (tracker) kullanmaz; sunucu kayıtlarında IP adreslerini anonimleştirir. Sitedeki özetler topluluk ve hukuk gönüllüleri tarafından hakemli (peer-reviewed) olarak incelense de resmi bir avukat mütalaası yerine tüketiciyi bilgilendirme rehberi niteliğindedir.

• AVANTAJLAR, DEZAVANTAJLAR VE KİMLERE UYGUN:

  • Avantajlar: 40 sayfalık karmaşık sözleşmeleri 10 saniyede anlaşılır maddelere indirmesi, A-E arası net karne notu, her iddianın altında resmi sözleşmeden alıntı kanıt bulunması, ücretsiz ve reklamsız.

  • Dezavantajlar: Bazı yeni eklenen sözleşme maddelerinin Türkçe çevirisi henüz tamamlanmamış olup İngilizce görünebilir (tarayıcı çevirisiyle anında okunur).

  • Kimlere Uygun: Sosyal medya, bulut depolama ve yapay zekâ uygulamalarını kullanan herkes, özellikle yüklediği fotoğraf ve videoların telif/AI eğitim haklarını merak eden içerik üreticileri.

• KISA SONUÇ: Yeni bir uygulamaya üye olup fotoğraf veya belge yüklemeden önce adını tosdr.org'a yazıp Kırmızı (-) maddelerine göz atın; hangi uygulamanın verilerinize gerçekten saygı duyduğunu şaşırarak göreceksiniz!