1800'lerden Bugüne Devlet Arşivlerinde ve Osmanlı Belgelerinde Arama Yapın: DABİS!

SİTE ADI VE BAĞLANTILAR:

• Site Adı: T.C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı – Belge Tarama Sistemi (DABİS) ve Dijital Yayınlar

  Sponsorlu

• Resmî URL: https://www.devletarsivleri.gov.tr/ (Belge Tarama Sistemi: https://katalog.devletarsivleri.gov.tr/)

• Köken / Hizmet Dili: Türkiye (T.C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı) / Türkçe

• Ücretsiz PDF Arşiv Kitapları: devletarsivleri.gov.tr üzerindeki "Yayınlarımız" bölümü.

• Dün eski gazeteleri taramak için Gaste Arşivi'ne bakmıştık; peki gazetelerin de ötesine geçip bizzat Osmanlı İmparatorluğu'nun fermanlarını, padişah iradelerini, memleketiniz olan köyün/ilçenin 150-200 yıl önceki nüfus ve tapu tahrir kayıtlarını, Kurtuluş Savaşı telgraflarını ve Cumhuriyet'in ilk yıllarındaki Bakanlar Kurulu kararlarını orijinal el yazısı ve daktilo görüntüleriyle kendi bilgisayarınızda inceleyebileceğinizi biliyor muydunuz? Eskiden sadece özel izinli tarih profesörlerinin İstanbul ve Ankara'daki arşiv binalarına giderek görebildiği milyonlarca belge, Devlet Arşivleri Belge Tarama Sistemi (katalog.devletarsivleri.gov.tr) sayesinde artık e-Devlet şifresi olan her vatandaşın ekranında!

  Üstelik Osmanlıca (eski yazı) bilmenize de gerek yok! Çünkü arşiv uzmanları milyonlarca belgenin günümüz Türkçesiyle özetini, tarihini ve içinde geçen yer/kişi isimlerini sisteme indekslemiş durumda. Arama kutusuna kendi ilçenizin, köyünüzün, tarihi bir şahsiyetin veya olayın adını yazdığınızda; o yerle ilgili 1850 yılında yazılmış resmi belgenin hem Türkçe özetini okuyor hem de yüksek çözünürlüklü orijinal görüntüsünü tek tıkla görüyorsunuz!

• ADIM ADIM KULLANIM:

  1. Tarayıcınızdan https://katalog.devletarsivleri.gov.tr/ adresine girin ve "e-Devlet ile Giriş" butonuna tıklayarak T.C. Kimlik numaranızla ücretsiz oturum açın.

  2. Ekranın üst kısmındaki arama sekmelerinden "Osmanlı Arşivi", "Cumhuriyet Arşivi" veya "Dış İlişkiler Arşivi" bölümünü seçin.

  3. "Kelime" kutusuna merak ettiğiniz köy/ilçe adını, tarihi bir olayı veya kurumu (örneğin "Amasya", "Demiryolu", "Hilal-i Ahmer" veya "Saat Kulesi") yazıp "Ara" butonuna basın.

  4. Listelenen sonuçlarda belgenin Hicri/Miladi Tarihini, Fon Kodunu ve günümüz Türkçesiyle yazılmış Özetini okuyun; yanında Resim (Görüntü) simgesi bulunan belgelere tıklayarak orijinal fermanın, haritanın veya resmi yazının yüksek çözünürlüklü dijital kopyasını ekranda açın!

  5. Eğer hazır derlenmiş PDF kitaplar arıyorsanız şifresiz olarak https://www.devletarsivleri.gov.tr/ ana sayfasındaki "Yayınlarımız" menüsüne tıklayın ve Osmanlı Belgelerinde Kentler, Dış Politika, Vakıflar gibi 150'den fazla resmi arşiv kitabını tam metin PDF olarak ücretsiz indirin!

• GEREKSİNİMLER VE SINIRLAR: DABİS katalog taraması ve dijitalleştirilmiş belge görüntülerini incelemek e-Devlet girişiyle ücretsizdir. Henüz dijital taraması tamamlanmamış bazı belgelerin sadece katalog özeti görünür (bu belgeler için sistem üzerinden dijitalleştirme talebi oluşturulabilir).

• GİZLİLİK VE GÜVENLİK: T.C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı'nın resmi sistemidir. Giriş işlemi doğrudan resmi e-Devlet Kapısı üzerinden yapılır. Araştırmalarınızda veya içeriklerinizde kullandığınız belgelerin altında yer alan resmi Fon ve Dosya Kodunu (örneğin BOA. İ.DH. ...) kaynak olarak belirtmeniz bilimsel doğruluk sağlar.

• AVANTAJLAR, DEZAVANTAJLAR VE KİMLERE UYGUN:

  • Avantajlar: Milyonlarca birinci elden resmi Osmanlı ve Cumhuriyet belgesi, Osmanlıca bilmeyenler için Türkçe belge özetleri ile arama kolaylığı, 150+ ücretsiz PDF arşiv kitabı, %100 resmi ve reklamsız.

  • Dezavantajlar: Osmanlı Arşivi'ndeki orijinal belge görüntülerinin tam metnini (özeti haricinde satır satır) okumak için Osmanlı Türkçesi (rika/divani hat) bilgisi gerekir.

  • Kimlere Uygun: Tarih ve zaman yolculuğu videoları üreten içerik üreticileri (özellikle Zeynep Zaman Yolcusu gibi tarihi anlatımlarda gerçek ferman ve belge göstermek için eşsizdir!), tarih/edebiyat öğrencileri, yerel tarih araştırmacıları ve kendi memleketinin geçmişini merak eden herkes.

• KISA SONUÇ: Doğduğunuz ilçenin veya mahallenin 150 yıl önce Osmanlı kayıtlarında nasıl geçtiğini görmek için hemen katalog.devletarsivleri.gov.tr'ye girip ilçenizin adını aratın; karşınıza çıkacak tarihi belgeler sizi zamanda yolculuğa çıkaracak!